St. Philip’s Medical Ward

St. Philip’s Medical Ward
an entry to the Ateneo de Manila 2006 Fine Arts Festival
ni Jay Crisostomo

Mga magsisiganap :
Dok, amerikanong doctor
Bernardo, baliw
Gabriela, inay na umiiyak tuwing umiihi
Juan, lalakeng may liver cancer
Crispin, matandang isip-bata

(Sa isang kwarto sa St. Philip’s Medical Ward)

Bernardo: (madilim ang entablado, tatama ang ilaw kay Bernardo) Umaga na naman. Lumilipas ang mundo sa aking mg mata. Umiikot. Paikot-ikot. Masyado mabilis at ang aninag na lamang ng araw ang nagsasabi na lumilipas na ang buwan para magbigay daan sa bagong umaga. Nakagapos ako sa kapalaran ng mundo. Mahina at dinuduraan. Ikinubli ng sariling bayan sa dilim habang pinapanood ang aking kapwa na nasusunog sa init ng araw. Ay, ang kasawian ng mga lumipas na bathala! Bakal ng kadenang kumakayod sa balat. Ang sangsang ng lupa at dumi ng hayop. Ang deliryo sa gitna ng paghihintay; sa pagsabay,— (liliwanag ang entablado- unti-unting mag-aasal hayop si Bernardo) Ay. Ay. Ay.

Dok: (matatagpuan sa entablado) Hey Bernardo, stop moving. Can’t you see, I’m watching the TV (lalapit si Bernardo; kakaway). Don’t be childish. Sit boy! Sit! (Uupo si Bernardo) Good boy. Now, jump. Roll over. Very good! Very good! Mabuhay (Papalakpak si Bernardo).

Bernardo: Ma-bu-hay. ay. ay. ay.

Dok: Now, you keep quiet over there. (sisigaw si Gabriela mula sa labas ng entablado) My God! Gabriela. Gabriela. What’s wrong with that woman now? (Papasok si Gabriela. Hawak-hawak ang daster)

Gabriela: Dok sorry po sa pag-aabala. Pero ang sakit po talaga kapag umi-umi-i-i.

Dok: I don’t have all day woman. Spit it out girl.

Gabriela: Pag umiihi. (Tatalun-talon si Juan) Hindi po, may dugo po talaga.

Dok: Girl, stop wasting my time. I’m watching the news.

Gabriela: Pero may dugo po talaga. May laman pa nga e. Wanna see? (Susubukan ni Gariela itaas ang daster niya)

Dok: Good God, woman! I’m a man of science and I’ve told you a dozen times before that there’s nothing wrong with you. (Gabriela blushes) Now, sit down. Behave.

Gabriela: Sorry po dok. (Maglalakad papunta sa sofa, itataas ng doctor ang daster ni Gabriela para sa sarili niya. Hindi mapapansin ni Gabriela. Uupo si Gabriela sa sofa, sasama si Bernardo).

Dok: Good God. How can an honest citizen, a man of science and objectivity, do his work when such temptations arise? A woman and a man were anatomically made to copulate but I am a man in search of knowledge. Well, this is better than past shifts in those other hospitals. And, yes you look like an honest man dear sir (Ituuroniya sarili niya) and quite a righteous gentleman at that. Can I shake your hand. Why yes? Ay, that’s ber-ry gud as these natives would say. Ay Bery—

Bernardo: Ay! Ay! Ay! (Tatalun-talon si Bernardo)

Dok: Children!

Gabriela: Bernardo tumigil ka nga, nagagalit na si Dok. (Sinusubukan ni Bernardo imudmod ang mukha niya sad aster ni Gabriela) Stap it! Stap! (Sa Doktor) Dok!

Dok: Children! Stop it. I hate my job. Remember, you two and every one of you. You are charity cases. Charity is espoused by generosity which in turn comes from patience. Philanthropy has its limits you know?

(Iiyak sina Bernardo at Gabriela)

Dok: I’m sorry. I’m sorry. How can I hate my job when it’s the venue where I meet people like you two. I love you, my beautiful brown monkeys. Mabuhay. (Pipilitin ng doktor ang mga pasyente) Come on now, MABUHAY.

Bernardo at Gabriela: (matutuwan ang dalawa) Mabuhay!

Bernardo: Ay! Ay! Ay!

Gabriela: Aray! (Tatakbo papuntang kubeta; maririnig ang mga iyak niya mula sa labas ng entablado)

Gabriela: Kumakayod na sakit, dumidila sa aking kababaihan, sumusugat sa laman na nagbibigay laman. Sa lupang nagbibigay buhay. Mahihimlay lamang sa pangitain ng anak na sinilang. Anak na hinayaang sumugat at kumayod sa sariling balat. Laman ng aking laman. Dugo ng aking dugo. Lupa ng aking lupa!

Dok: Gabriela! Snap out of it! Snap out of it! Come on woman! What is she saying, “Anak?” What’s that mean? (Iaarte ni Bernardo ang paghawak sa isang bata.) What’s she saying?(tatawagin si Juan na galing sa labas ng entablado) Juan!

Gabriela: Marami sila. dinumog nila ako. Aray! Pinabayaan ako ng aking kapwa. Pinabayaang hubaran ng mga banyagang mandaragat.

(Didilaan ni Bernardo ang kamay ni Gabriela)

Gabriela: Stop it!

Juan: (papasok, may roong susu kahit lalaki) Ano na naman? May ginagawa akong importante. (Linilinis ang bibig, parang kakasalsal lang)

Gabriela: Nasan ang aking anak? Prutas ng aking lupa? Korales ng aking mga dagat?

Bernardo: Bakla! Bakla! Bakla! (Kay Juan)

Dok: Juan, what’s she saying?

Juan: She wants her “baby” (sa ingles na hindi sanay o praktisado) You know. Diapers. Poopoo. Weewee?

Dok: Gabriela just fainted, Juan. For the love of God.(Kay Juan). Stop that Bernardo! Juan, Can you call Crispin for me. Such children; exaspirating!

Juan: Ay dok! (susubukan yakapin ang doctor) Opo dok! Dok, yung bra ko po ah, mga double D lang po ha.

Dok: We’ll talk about that later, Juan. (Lalabas si Juan, tatawagin si Crispin). Gabriela, can you hear me? Your child, you wanna see him? She’s coming.

Bernardo: Ay! Patay! Ay! Patay!

Dok: Shut up!

(papasok si Juan at si Crispin)

Juan: Dok, yung bra ko ha!

Dok: Juan (kay Juan). Here’s your child (kay Gabriela).

Crispin: Inay! Inay!

Gabriela: (Kakapain ni Gabriela ang mukha ni Crispin) Hindi yan ang anak ko! Aray.

Crispin: Inay? Inay!

Gabriela: Tumahimik ka sasampalin kita.

Crispin: Inay… Inay….

Juan: Yung bra ko po. Double D. Yung may laces at kulay pink kung puwede lang po!

(may tunog ng TV na maririnig mula sa likod ng entablado: ukol sa World Trade Center may halo na balita ukol sa Pearl Harbor Incident)

Dok: There are you happy? I missed it. My country went to bits. I missed what my people had to say. All because of your moronic third world shenanigans (papatayin ang TV).

Gariela: Ang anak ko…

Crispin: Inay.

Bernardo: Ay! Ay! Ay!

Crispin: Inay. Inay.

Gabriela: Matigil-tigilan mo ako.

Juan: TV-TV, doctor if you want entertainment, kakantahan ko na lang kayo. (Kakanta ang Star Spangled Banner)

Dok: Shut up! Monkeys should know how to behave.

(Iiyak ang lahat maliban sa doctor)

Dok: I’m sorry! I didn’t mean it! Come on cheer up. Mabuhay. People, one two three

Lahat: Mabuhay!

(Magpapakain ng saging sa mga baliw.)

Dok: (Mag-aayos ng damit ang doctor. Kakausapin ang mga manonood) Monkeys do like their bananas you know. We should start with our lessons now. Here in St. Philip’s Ward, we endow our patients with the best reeducation, a system that involves the reformation of the mind, body and spirit in order to expedite their reintegration make the new society. (Babalik ang pag-tuon ng doctor sa mga pasyente). Hep-hep!

Lahat: an A, a B, a C, a D, an F, a G… (tutuluy-tuloy ang pagbigkas ng mga amerikanong letra habang nag-ae-aerobics). an H, an I, a J. Isn’t it nice. Isn’t it neat. A K…

Dok: Work that.

(Tuluy-tuloy pa rin ang pag-eehirsisyo)

Lahat: Isn’t it nice. Isn’t it neat.

Dok: I have a dream.

Crispin: (Habang nag-eehirsisyo ang iba). Ah. Bah . Kah. Dah. Eh . Gah. Hi.

Dok: What are you doing Crispin?

Crispin: Bayang magiliw…

Dok: Stop it you’re disturbing the others. Others, be disturbed!

Crispin: perlas ng silanganan alab ng puso sa dibdib mo’y buhay…

Crispin: Lupang hinirang duyan ko na magiting sa manlulupig di ka pa sisiil sa dagara’t bundok sa simuya’t sa langit mong bughaw…

Dok: You don’t want to stop? (Maglalabas ng sinturon. Hahabulin.)

Crispin: Bathala ng apoy. Bathala ng lupa. Bathala ng hangin. Bathala ng tubig. Bathala ng aking apoy. Bathala ng aking lupa. Bathala ng aking hangin. Bathala ng aking tubig. (Mahuhuli ng doktor si Crispin.Hahampasi ng sinturon) Inay kong bayan. Inay ng lupang tinubuan. Inay ng lupang paglilibingan!

(Titigil ang lahat. Mahuhulog si Crispin)

Dok: What are they teaching nowadays? Say it with me. A B C.

Crispin: A B C.

Dok: A B C (sa lahat)

Lahat: A B C A B C A B C A B C (natatakot) A B C A B C A B C A B C A B C.

Dok: I think that’s enough reintegration for one day. Juan, take care of them. I’ll fix myself up and get our dinner from the nurses.

(lalabas ng entablado ang doctor)

Gabriela: Crispin, tumayo ka. Huwag na huwag kang iiyak.

Juan: (sa lahat) Mga baliw. Huwag na huwag niyong gaganyanin ang doctor. Nagkakawang-gawa na nga lang yung tao babastusin niyo pa. (kay Crispin) Crispin, sasampalin kita.

Bernardo: Bakla!

Juan: Punyeta!

Bernardo: Punyeta!

Juan: Bastardong aso!

Gabriela: Aso ng doctor. Tuta ng uspital. Huwag kang mag-aalala Bernado.

Juan: He’s man of science. Of Philantrophy. Di ba bukang bibig niya yun? Ginagawa niya lamang ang nararapat. Ginagawa niya ang dapat para sa uri ng taong nakatataas ang bumababa at magkawanggawa.

Gabriela: Gago ka ba, sabihin mo yan kay Crispin. Ipagwika mo na Kristo ang doctor na yan sa mga pasyente. Bawat kwarto may hibang na habang buhay nakangiti. Ngumingiting parang aso kahit nag-aalab na ang damdamin. Tayo ang bansang—-

Juan: E paksyet ka rin. Sige. Mga pasyente na nakakubli sa loob ng mga kwartong puti, sino ang Kristo niyo? Ang nag-uuwi ng Duty Free. Ang banyagang nagmula sa lupa ng Cable TV, Mcdo at Coke. (Ngingiti at tatalun-talon ang mga baliw habang naririnig ito.)

Gabriela: Tumahimik kayo! Tumahimik kayo.

Juan: Kita mo. Natutuwa naman yung mga baliw ha. Diba Bernardo? (Tatango si Bernardo) Good boy. Very good. (Kay Gabriela) At di ka ba natuwa nung hinindot ka niya?

Gabriela: Tumahimik ka.

Juan: (inaasar si Gabriela) Doktor, lakbayin mo ang aking mga bundok. Kamayin mo ang sutla kong balat, mula Apari hanggang Jolo pababa nang pababa tungo gubat, tungo sa kuweba. Doktor halukayin mo ang kuweba ko at ilabas mo ang nawawala kong anak. Nawawala kong anak o ang anak na wala naman talaga.

Gabriela: Nawawala talaga siya. Ang anak na galing sa kuweba ko. Wala kang karapatan na magsalita. Tunay ang anak ko. Hindi ako baliw. Ikaw ang baliw isiping hindi ka baliw.

Juan: How bakla, personel ako rito para kang tanga. PERSONEL. Ni hindi mo yata alam ibig sabihin noon. Tanga. Baliw. Puta! Puta ka!

(Papasok ang doctor)

Dok: Juan, how dare you insinuate that Gabriela is a Puta? Gabriela is a very pretty girl that emulates everything good about the Filipino woman. A fine specimen indeed of the female monkey. Brown, docile, loyal. Just like my fine dog here, come Bernardo (lalapit si Bernardo) and of course my darling baby boy, Crispin (lalapt si Crispin, mag-ba-baby talk si Crispin) We’re a very nice family don’t you think Juan? Me as Daddy, the wall, stilts of the house with the lovely wife, our darling boy and the dog. The perfect St. Philip’s Medical Ward family, what do you think Juan?

Juan: I feel lonely, ser.

Dok: Well you can be the gardener.

Juan: No ser, I mean, I want to be your Baby.

Dok: My baby?

Juan: Haven’t you noticed ser?

Dok: What?

Juan: All Kanos with Filipina girl friends call their girl “BABY.”

Dok: And so?

Juan: So… maybe you and I… could go out.

Dok: Good god man, you’re a man. Homosexuality is an evolutionary anomaly probably testament to the said homosexual’s fish heritage. Are you a fish Juan?

Juan: No, naiisip ko lang na baka maging better lovely wife ako sa perfect St. Philip’s Medical Ward family.

Dok: Good (Pupunta si Juan sa isang tabi para magmuni-muni). Now that we’ve got that over with, let’s have dinner. This is from the St. Philip’s Medical Ward Mess hall, comprised of the best chefs that money can buy because in St. Philip’s Medical Ward, we always provide the best. (Bubuksan ang dala-dalang plato) Dinuguan.

Mga baliw: Wow. (Kukunin ng mga baliw ang plato)

Dok: (habang ibinababa ng mga baliw ang dinuguan sa hapag) Made by the best ingredients found in the wonderful and plentiful valleys of this great nation. The wonderful greens that have been mowed down to create more wonderful cities that create more wonderful commerce. And the result is?

Mga baliw: DINUGUAN (Itataas ng mga baliw ang dinuguan at ibaba)!

Juan: Don’t I deserve to be loved too? Am I not a living breathing human being? Ang lungkot niyo namang tao, ser. Nakikihalubilo ka sa mga baliw when you can have me? Me: a beautiful butterfly?

Dok: Control yourself.
Juan: Mga baliw (Kay Bernardo)! Di pinalaki ng maayos (kay Crispin)! Tang ina niyo (kay Gabriela)!

Dok: Who are you to talk? You’re sick, yourself. Why I’m the only well fellow in the place. You don’t harass our patients, Juan (kay Juan) because in St. Philip’s Medical Ward, we don’t harass our patients (sa mga manonood).

Juan: I’m sick?

Dok: Juan, you don’t know this but we’ve discovered that you had Liver Cancer from the blood that you gave before getting employment here.

Juan: No. It’s not true. How dare you lie to me? I loved you once.

Dok: Why do you think you have these (Dadakmain ng doctor ang boobs ni Juan)?

Juan: What (Hahawakan ang kamay ng doktor, ngingiti)?

Dok: Mamatay ka na.

(Tatapak patalikod ang doctor)

Juan: (Habang sinusubukan pigilan ng doctor si Juan) Nararamdaman ko na. May mali sa dugo ko, masyado mabaho. Masyado makapal ang daloy. Masyado masangsang. Unti-unti na tayong linalamon paloob ng sarili nating kondisyon. Putang ina. May Cancer tayo lahat. May sakit tayo lahat. Mamatay tayo na lahat. Hindi tayo tutulungan ng St. Philip’s Medical Ward. Ako. Ikaw. LAHAT TAYO MAY CANCER!

Dok: You’re tiring my patience, Juan.

(Magkakagulo ang buong kwarto)

Gabriela: Oo nga, mamatay na tayo. Nasan ba anak ko?

Crispin: Inay, Inay!

Bernado: Ay! Ay! Ay! AY! AY! AY!

Dok: Shut up! Shut up!

Gabriela: Anak? Mga anak kong mamatay na halika kayo, lumapit kayo. Kayong ilinuwal ng mga kuweba ko, sumususo kayo mula sa aking mga bundok. (Lalapit ang apat kay Gabriel. Magpapatuloy ang mga sigaw nila).

Dok: Retards! (Titigil ang mga baliw)

Dok: You don’t want to listen to me? This entire day you’ve all been entirely hopeless. We in St. Philip’s Medical Ward have tried to help you and your kind. And it wasn’t just my country. Dr. Shin-jo and Dr. Raul Gomez (Aawayin ni Bernardo ang doktor) have gone through the machinations as well but you’re just monkeys—-brown, ugly and useless to the world in general. I have fathered your race but I find my offspring ugly and stupid. Better Bernardo find a cure to your sickeness. You freaks. Mabuhay! (Lalabas ang doctor may panandaliang katahimikan).

Juan: Mamatay na tayo.

Bernardo: Narinig niyo? Wala na siya.

Gabriela: Mga anak? Anak, nasan ka?

Bernardo: Wala na siya.

Crispin: Inay? Inay? Inay?

Bernardo: Umalis na ang banyagang nagkadena sa atin. Pakawalan niyo ako. Nasa puso ng bawat Pilipino ang susi. Pakawalan niyo na ko. Pakawalan niyo ko. Ay. Ay. Ay. Ay. Ay. (Habang bumabalik si Bernado sa mga salitang aso, may ipalalabas na subtitles sa ibaba ng entablado: isang pahina mula El Filibusterismo ukol sa plano ni Simon kung papaano patayin ang mga opisyal-patuluy-tuloy ang pagtahol ni Bernardo)

(Sasabay-sabay mangyayari: tumatahol si Bernardo. Sinasabi ni Juan ang katagang, “Mamatay na tayo.” Hinahanap ni Crispin ang kanyang inay. Hinahanap ni Gabriela ang kanyang anak. Tunog: Lupang Hinirang)

Gabriela: Ang aking anak! (Dudukot ng ulo ng manyika sa ulo ng baby mula sa sisidlan ng Dinuguan. Ilaw: Blue, Red at Yellow)

TELON

This site is paid by ideas. Go ahead. Comment.

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s